เริ่มปรากฏเป็นรูปเป็นร่างแล้ว สำหรับ "แผนปรองดอง" ของรัฐบาล โดยเฉพาะการลบคำปรามาสว่า "เป็นนามธรรม" พูดไปเพื่อ "ซื้อเวลา" เตะถ่วงหวังอยู่ในอำนาจให้นานที่สุด หา "ทางลง" ให้กับตัวเอง สร้างความ "ชอบธรรม" หลังสลายการชุมนุมเมื่อช่วงเดือน เม.ย.-19 พ.ค.ที่ผ่านมา...

เป็นรูปเป็นร่างที่ว่า คือ ความชัดเจนที่ตัวบุคคล อย่างน้อย 4 คณะ ประกอบด้วย 1. คณะกรรมการปฏิรูปการเมือง ที่มี ศ.ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อธิการบดีสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) เป็นประธาน 2. คณะกรรมการอิสระเพื่อตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อความปรองดองแห่งชาติ (คอป.) มี ศ.ดร.คณิต ณ นคร อดีตอัยการสูงสุด เป็นประธาน 3. คณะกรรมการปฏิรูปประเทศไทย มีนายอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี และ มี ศ.นพ.ประเวศ วะสี ราษฎรอาวุโส ขับเคลื่อน "สมัชชาประชาชน" และ 4. คณะกรรมการปฏิรูปสื่อ มี รศ.ดร.ยุบล เบ็ญจรงค์กิจ คณบดีคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นประธาน 

แน่นอนย่อมมีความคิดเห็นต่างๆ นานา ที่ทั้งเห็นพ้อง ไม่เห็นด้วย และข้อเสนออีกจำนวนมาก ด้วยเหตุผล และความหวัง ที่แตกต่างกัน 

รศ.ดร. โคทม อารียา ผู้อำนวยการศูนย์สันติวิธี มหาวิทยาลัยมหิดล ให้ทัศนะกับ "ไทยรัฐออนไลน์" อย่างน่าฟังว่า เห็นด้วยกับแผนปรองดอง ไม่มีปัญหา กำลังเอาใจช่วยในเรื่องกระบวนการอยู่ มันเหมือนกับการตบมือข้างเดียวมากไปหน่อย เป็นเรื่องของฝ่ายที่เข้าข้างรัฐ ไม่ได้ไปปรองดองกับฝ่ายที่ทะเลาะกับรัฐ ส่วนตัวบุคคลยังไม่สามารถวิจารณ์ ก็แล้วแต่จะคิด ตัวบุคคลก็มีความรู้ความสามารถแต่จะทำอย่างไร เพราะฝ่าย นปช. ไม่มาร่วมมือ เหมือนการดำเนินการฝ่ายเดียว ไม่สามารถรับฟังความคิดเห็นจากฝ่าย นปช.ได้ ประเด็นนี้ต้องดูต่อไป 

การทำงานหลายกลุ่มก็ดี ช่วยกันหลายๆ ฝ่าย อยากให้มีมากกว่านี้ด้วยซ้ำไป และหาก นปช.ไม่อยากร่วมมือกับกลุ่มเหล่านี้ ก็ให้ตั้งคณะกรรมการปรองดองของฝ่าย นปช. ขึ้นมา แล้วค่อยมาประสานกันทีหลัง ให้หลายๆ กลุ่มช่วยกันไม่ใช่แค่กลุ่มเดียว ถ้าสำเร็จก็ได้ประโยชน์ รอดูผลอีกที ตามดู ให้กำลังใจไปเรื่อยๆ สนับสนุน แต่ที่ขอวิจารณ์คือ Inclusive process เป็นกระบวนการที่รวมหลายๆ ฝ่ายเข้าไว้ ไม่กันฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งออกไป ก็จะเป็นเรื่องดี

นายพยุงศักดิ์ ชาติสุทธิพล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การที่รัฐบาลแต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อปฏิรูปประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรณีนายอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี นพ.ประเวศ วะสี ราษฎรอาวุโส ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์ อธิการบดีสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ นายคณิต ณ นคร อดีตอัยการสูงสุด มาเป็นประธานกรรมการแต่ละชุด เห็นว่าเหมาะสม เนื่องจากบุคคลดังกล่าวมีชื่อเสียง ได้รับการยอมรับ เป็นผู้ที่มีความรู้ ความสามารถ ประสบการณ์ สังคมให้การนับถือ แต่คงต้องดูองค์ประกอบอื่นๆ เช่น รายละเอียดการดำเนินการ บุคลากรอื่นในคณะทำงาน ซึ่งจะต้องมีมาจากทุกภาคส่วน ที่สำคัญต้องมีกลุ่มโดยเฉพาะกลุ่มคนเสื้อแดง ก็ควรเข้ามามีบทบาทในการดำเนินการครั้งนี้ด้วย 

นายมนัส โกศล ประธานสภาองค์การลูกจ้างพัฒนาแรงงานแห่งประเทศไทย มองว่า แผนปรองดองไม่ได้นำคนหลายกลุ่มมาคละเป็นกรรมการ ก็จะทำให้ความปรองดองที่แท้จริงเกิดขึ้นยาก เท่าที่ดูรายชื่อ ส่วนใหญ่อยู่ฝ่ายพันธมิตรฯ ด้วยซ้ำไป จริงๆ เราน่าจะคละกันไป มีคนกลางๆ  ก็ช่วยขับเคลื่อนแผนปรองดองได้ เท่าที่ติดตามข่าว นายอานันท์ ก็เหมาะสม ดร.สมบัติ ที่หลายกลุ่มมองก็มองว่าเป็นอีกฝ่ายหนึ่ง นายคณิต เป็นนักกฎหมาย เดิมก็มีขั้วการเมืองอยู่ ดูคณะองค์ประกอบยังไม่ครบ ต้องรอดูให้ครบ กรอบ 15 วัน แนวโน้ม มองดูรัฐบาลเสียงปริ่มน้ำอยู่ ต้องดูใกล้ๆ งบประมาณให้ผ่านวาระ 2 -3 ต้องดูอีกที แผนปรองดองเป็นตัวรองรับอีกปัญหาหนึ่ง แต่ดูงบประมาณ ขั้วรัฐบาลจะแน่น อาจมีการล้มกระดาน ก็น่าเป็นห่วง ถ้างบไม่ผ่านแผนปรองดองอาจเกิดขึ้นไม่ได้ อาจเกิดการยุบสภา ลาออก ตามกฎหมาย  ยังไม่วิจารณ์ ไม่คาดหวังเท่าไหร่

นายเพิก เลิศวังพง ประธานชุมนุมสหกรณ์ชาวสวนยางแห่งประเทศไทย จำกัด กล่าวว่า  ในฐานะประชาชนคนหนึ่ง บ้านเมืองสงบก็เป็นเรื่องดี การบริหารจัดการไม่ใช่แค่ถอยคนละก้าว แต่คนที่มีอำนาจต้องลดความอยากของตัวเองลงทั้ง 2 ฝ่าย ความอยากเอาชนะ ทุกอย่างเกิดจากความอยาก คนส่วนใหญ่จริงๆ ไม่ได้รับรู้ข้อเท็จจริงอะไรเท่าไหร่ ไม่รู้ว่าอะไรจริง อะไรเท็จ ถ้าผู้หลักผู้ใหญ่ลดความอยากลง ทุกอย่างน่าจะดีขึ้น 

เรื่องตัวบุคคลคงเป็นไปตามที่นายกฯ พูด คนชนะคือคนเขียนประวัติศาสตร์ ตั้งใครก็ไม่มีความถูกใจแน่นอน ตั้งคนนี้มาอีกฝ่ายก็ไม่ถูกใจ คำว่ายึดผลประโยชน์เป็นที่ตั้งอาจเป็นแค่คำพูดสวยหรู มันสำคัญที่การกระทำมากกว่าว่าเขาทำอะไรไปบ้าง ที่จะฟื้นฟูประเทศชาติได้จริงๆ เราเป็นแค่คนที่รับทราบข่าวสาร เราก็เอาใจช่วยให้มันสำเร็จ ทุกวิธีที่จะทำให้บ้านเมืองสงบลงด้วย เราก็เอาใจช่วย การที่เราไม่เคลื่อนไหว ไม่สร้างความเดือดร้อนให้ประเทศชาติ แค่นี้ก็อาจเป็นส่วนหนึ่งของการช่วยประเทศชาติได้อีกทาง

"เห็นด้วยกับแนวคิดของ นพ.ประเวศ ที่บอกว่าให้นำสังคมนำการเมือง เพราะปัญหาของสังคมแต่การเมืองเอาไปทำซะ จะได้ตอบสนองปัญหาของสังคม สังคมสวนยาง สังคมเกษตรกรรม สังคมคนเมือง เอาไปนำการเมืองดีกว่านำการเมืองไปชี้นำเขา มันไม่ใช่เจ้าของปัญหาจึงเป็นการแก้ปัญหาไม่ถูกจุด" 

นายไพโรจน์ พลเพชร ประธานคณะกรรมการประสานงานพัฒนาองค์กรพัฒนาเอกชน กล่าวว่า ต้องสร้างความชัดเจนของคณะกรรมการ โดยเฉพาะคณะกรรมการอิสระที่ตั้งขึ้นเพื่อตรวจสอบความจริง ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญ เพราะหลายฝ่ายหวั่นว่าจะไม่ปลอดภัยจากอำนาจฝ่ายต่างๆ สำคัญคือกรรมการชุดนี้ต้องเป็นมืออาชีพ คือสามารถเข้าถึงข้อมูลของทุกฝ่าย ประเด็นที่สองต้องมีการวางระบบและเผยแพร่ข้อมูลในเชิงลึก การปฏิรูปประเทศอาจต้องแยกออกจากแผนปรองดอง เพราะการปฏิรูปเป็นการทำเชิงโครงสร้างเพื่อสร้างความเป็นธรรมลดความเหลื่อมล้ำในทุกมิติ เป็นภารกิจระยะยาวที่ต้องทำควบคู่ไปกับการแก้ไขฟื้นฟูเร่งด่วน    

แผนปฏิรูป ครั้งนี้ แม้ว่าคณะบุคคลค่อนข้างชัด เจตนารมณ์ลมปากของผู้นำประเทศก็ออกมาอย่างชัดเจน แน่วแน่ แต่ทำอย่างไรให้เกิดขึ้นอย่างที่จับต้องได้ เพราะล่าสุดนั้นผลสำรวจของดุสิตโพล ยังบอกว่าประชาชนส่วนใหญ่ยังมองว่า "แผนปรองดอง" ยังเป็น "แค่กระแส" ที่รัฐบาลใช้ในการหาเสียงเท่านั้น..